Παρουσίαση μελέτης ΕΜΠ για αποκατάσταση της Γαλλικής Σκάλας Μεταλλείων Λαυρίου

86

  

Η μελέτη για την αποκατάσταση της Γαλλικής Σκάλας Μεταλλείων Λαυρίου θα παρουσιαστεί την Παρασκευή, 25 Ιανουαρίου σε ειδική εκδήλωση που διοργανώνουν η περιφέρεια Αττικής, ο δήμος Λαυρεωτικής, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ο Οργανισμός Λιμένος Λαυρίου Ο.Ε. και η Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής.

Χαιρετισμό θα απευθύνουν ο Δημήτριος Λουκάς, δήμαρχος Λαυρεωτικής, η  Ρένα Δούρου, περιφερειάρχης Αττικής, ο  Δημήτριος Νικολάου, πρόεδρος Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου Ο.Ε., ο  Αναστάσιος Μ. Βλάδος , πρόεδρος Εταιρείας Μελετών Λαυρεωτικής.

Θα μιλήσουν οι:  Ευάγγελος Σαπουντζάκης  αντιπρύτανης Ε.Μ.Π., καθηγητής Σχολής Πολιτικών Μηχανικών, Εργαστήριο Στατικής και Αντισεισμικών Ερευνών, Γιώργος Ν. Δερμάτης – Δρ. Ιστορίας Παν/μίου Louvain-la-Neuve ,Ειρήνη Εφεσίου – Καθηγήτρια Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Ε.Μ.Π., Εργαστήριο Οικοδομικής, Χάρης Γαντές – καθηγητής Σχολής Πολιτικών Μηχανικών Ε.Μ.Π., Εργαστήριο Μεταλλικών Κατασκευών, Ανδρέας Γεωργόπουλος – Σχολή Αγρονόμων – Τοπογράφων Μηχανικών Ε.Μ.Π., Εργαστήριο Φωτογραμμετρίας.

Η ιστορία της Γαλλικής Σκάλας

Η Γαλλική Σκάλα αποτελεί σημείο αναφοράς για την πόλη του Λαυρίου. Είναι ορατή από κάθε σημείο του λιμανιού, αναδεικνύει τη μεταλλευτική και μεταλλουργική ιστορία του τόπου και αποτελεί δείγμα βιομηχανικής ιστορίας. Η Γαλλική Σκάλα δημιουργήθηκε από τη Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου (Γ.Ε.Μ.Λ), εξ ου και η ονομασία «Γαλλική», και αποτέλεσε την πιο ολοκληρωμένη εγκατάσταση από ένα σύνολο παρόμοιων-ξύλινων, λίθινων, σιδερένιων- που είχαν κατασκευαστεί κατά καιρούς κατά μήκος της θαλάσσιας ακτής της Λαυρεωτικής για τη φόρτωση και εκφόρτωση μεταλλευμάτων και πρώτων υλών.

Οι πρώτες συζητήσεις και προτάσεις των ιθυνόντων της Γ.Ε.Μ.Λ. αφορούσαν μια πιο μόνιμη κατασκευή, ξύλινη ή σιδερένια, και έγιναν το 1882 και το 1885. Όλα έδειχναν ότι η Σκάλα θα κατασκευαζόταν και θα ήταν ξύλινη, τελικά όμως αυτή που δημιουργήθηκε και διατηρείται μέχρι τις μέρες μας είναι σιδερένια και ολοκληρώθηκε το 1888, δύο χρόνια μετά την έναρξη των εργασιών κατασκευής της.

Η Γαλλική Σκάλα αποτελεί τμήμα ενός οικοδομικού συγκροτήματος που περιλαμβάνει κτίσματα, κατοικίες εργατών και αποθήκες μεταλλεύματος. Οι αποθήκες αποτελούν το λίθινο κομμάτι της όλης κατασκευής και βασίζονται σε ισχυρότατα λίθινα θεμέλια. Η στέγη τους είναι δίρριχτη. Εκεί όπου τελειώνει το λίθινο τμήμα της κατασκευής των αποθηκών ξεκινάει το σιδερένιο τμήμα, το οποίο προχωρεί στη θάλασσα και στηρίζεται σε σιδηροδοκούς, που συνδέονται μεταξύ τους με αντιανέμια και εισχωρούν βαθιά στο έδαφος. Το συνολικό το μήκος της Σκάλας (μαζί με τις αποθήκες), υπολογίζεται στα 170μ., το ύψος της, πάνω από τη θάλασσα, υπολογίζεται σε 8 μ. Το όλο σύστημα καταλήγει σε γερανούς, που βρίσκονται στην άκρη της Γαλλικής Σκάλας. Σε αυτό το σημείο το πλάτος είναι 7,50 μ.

Στη συγκεκριμένη εγκατάσταση είναι αποτυπωμένα ο ανθρώπινος μόχθος, ο μηχανολογικός εξοπλισμός και μέρος ακόμη της σιδηροδρομικής γραμμής, αφού αυτή τερμάτιζε στη Γαλλική Σκάλα εξυπηρετώντας τη μεταφορά του μεταλλεύματος. Οι εργάτες των αποθηκών γέμιζαν τις σέσουλες με μετάλλευμα, τις οδηγούσαν στις σιδηροτροχιές στο τέρμα της Σκάλας και άδειαζαν το περιεχόμενό τους σε σιλό, που υπήρχαν χαμηλότερα για να οδηγηθεί το μετάλλευμα στο αμπάρι του πλοίου και να επιτευχθεί η φόρτωσή του.

Η εκφόρτωση των πλοίων γινόταν με τη συνδρομή των δύο περιστρεφόμενων γερανών ή, κάποιες φορές, με τους γερανούς που μπορεί να διέθετε το ίδιο το πλοίο. Σ’ αυτήν την περίπτωση το υλικό τοποθετείτο σε φορτηγίδες, οι οποίες το άδειαζαν στις μικρές ξύλινες σκάλες, που υπήρχαν γύρω από τη Γαλλική Σκάλα και ήταν διάσπαρτες στο λιμάνι του Λαυρίου. Στις σκάλες αυτές περίμεναν οι εργάτες, οι οποίοι άδειαζαν τις φορτηγίδες και γέμιζαν τα βαγόνια της Γ.Ε.Μ.Λ

Το λιμάνι του Λαυρίου με τη Γαλλική Σκάλα και την αντίστοιχη της Ελληνικής Εταιρείας, η οποία δεν σώζεται, με βάση τον παραγωγικό δυναμισμό των δύο μεγάλων εταιρειών, αναδείχθηκε ως ένα από τα τρία λιμάνια της χώρας μαζί με εκείνα του Πειραιά και της Σύρου.

 Συνεργασία Δήμου Λαυρεωτικής και ΕΜΠ για αποκατάσταση της Γαλλικής Σκάλας

Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο σε συνεργασία με τον Δήμο Λαυρεωτικής, μέσω Προγραμματικής Σύμβασης, ανέλαβε να εκπονήσει την πρότυπη έρευνα-μελέτη αποκατάστασής της.

Η δράση στοχεύει:

• Στη μελέτη του συνόλου των ιστορικών και τεχνολογικών παραμέτρων της Γαλλικής Σκάλας Μεταλλείων Λαυρίου, ενταγμένης στο ευρύτερο δίκτυο της Λαυρεωτικής και των μεταλλείων του Αιγαίου στο οποίο ανήκει.

• Στη δημιουργία επιστημονικού προτύπου ιστορικής και τεχνικής τεκμηρίωσης, κατάλληλου για εφαρμογή σε αντίστοιχα μνημεία σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

• Στην ανάδειξη ενός κορυφαίου τεχνικού-λιμενικού μνημείου εντός του ιστορικού χώρου της Λαυρεωτικής.

• Στη συμβολή στη βιώσιμη και αειφόρα τουριστική ανάπτυξη της Λαυρεωτικής, μέσω του πολιτιστικού-αρχαιολογικού τουρισμού.

Το ΕΜΠ συμμετέχει σε αυτό το καινοτόμο ερευνητικό έργο με επιστημονικό υπεύθυνο τον Αναπλ. Πρύτανη καθηγητή Ε. Σαπουντζάκη και με τη συμβολή των Εργαστηρίων Στατικής και Αντισεισμικών Ερευνών, Μεταλλικών Κατασκευών (καθηγ. Χ. Γαντές), Εδαφομηχανικής (αν. καθηγ. Μ. Καββαδάς) της Σχολής Πολ. Μηχ. Αστικού Περιβάλλοντος (αν. καθηγ. Ν. Μπελαβίλας), Οικοδομικής (καθηγ. Ε. Εφεσίου) της Σχολής Αρχ. Μηχ. Φωτογραμμετρίας (καθηγ. Α. Γεωργόπουλος), της Σχολής Τοπ. Αγρ. Μηχ. Δυναμικής και Κατασκευών (καθηγ. Ι. Αντωνιάδης), της Σχολής Μηχ. Μηχ., της Σχολής Μεταλλουργών-Μηχ. Μεταλλείων (αν. καθηγ. Μαρία Μενεγάκη) όπως και του Διατμηματικού Μεταπτυχιακού Προγράμματος «Προστασία Μνημείων».

Η ερευνητική ομάδα πλαισιώνεται από ομάδες νέων ερευνητών/τριών και υποψήφιους διδάκτορες των πολυτεχνειακών εργαστηρίων όπως και από ομάδα ιστορικών του Δήμου Λαυρεωτικής.

localit.gr