30 στρέμματα χωρίζουν το Mall Athens από την τακτοποίηση.

83

  

Ενας αθέατος «πόλεμος» εξελίσσεται τους τελευταίους μήνες γύρω από το εμπορικό κέντρο The Mall Athens. Πρωταγωνιστές, η Lamda Development, η Εθνική Τράπεζα, ο Δήμος Αμαρουσίου, με το υπουργείο Περιβάλλοντος στον ρόλο… του διαιτητή. Και αντικείμενο της διαμάχης, η έκταση της Εθνικής Τράπεζας την οποία η Lamda χρειάζεται ως κοινόχρηστο χώρο προκειμένου να «νομιμοποιηθεί» το εμπορικό της κέντρο.

Αφετηρία της υπόθεσης είναι η απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (376/2014). Οπως έκρινε για το οικοδομικό τετράγωνο του εμπορικού κέντρου The Mall «για το οποίο προβλέπεται συντελεστής δόμησης υπερδιπλάσιος του μέσου συντελεστή του γενικού πολεοδομικού σχεδίου, δεν προκύπτει από την επιστημονική μελέτη ειδικότερη αντιμετώπιση του ζητήματος της οικιστικής επιβάρυνσης σε σχέση με το σύνολο της περιοχής και των εν γένει συνεπειών στο περιβάλλον». Η απόφαση κατέληγε ότι, μετά την αξιολόγηση των συνεπειών, όχι μόνο δεν δικαιολογείται η θέσπιση των αδειών με νόμο, αλλά «δεν προκύπτει η συνδρομή των προϋποθέσεων που απαιτούνται κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος για τον καθορισμό του εν λόγω συντελεστή δομήσεως».

Με βάση αυτή την απόφαση, επικράτησε η άποψη ότι το κύριο πρόβλημα του ΣτΕ ήταν η απουσία μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και ότι αυτή η «τυπική εκκρεμότητα» θα μπορούσε να λυθεί μια δεκαετία μετά τη λειτουργία του εμπορικού κέντρου.  Ετσι, η Πολιτεία δεν προχώρησε σε ακύρωση της διάταξης του νόμου με τον οποίο εγκρίθηκε η οικοδομική άδεια του εμπορικού κέντρου και το The Mall δεν κρίθηκε ποτέ τυπικά αυθαίρετο (πιθανότατα σταθμίζοντας τις συνέπειες που θα είχε η μετατροπή του σε «κουφάρι» αλλά και τις ενδεχόμενες αποζημιώσεις που λογικά θα αναζητούσε η ιδιοκτήτρια εταιρεία). Η Lamda στη συνέχεια κίνησε παράλληλα δύο διαδικασίες: η μία αφορούσε την ένταξη του ακινήτου στις στρατηγικές επενδύσεις (εγκρίθηκε το 2014 αλλά δεν έχει ενεργοποιηθεί), με στόχο την ενεργειακή του αναβάθμιση.

Η δεύτερη, την κατάρτιση ενός ειδικού χωρικού σχεδίου (ΕΧΣ), ενός πολεοδομικού εργαλείου που λειτουργεί ως «ομπρέλα» στον ήδη υφιστάμενο σχεδιασμό. Τον Αύγουστο του 2016, το υπουργείο Περιβάλλοντος έδωσε σε δημόσια διαβούλευση τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων του ΕΧΣ. Προκειμένου να αιτιολογηθεί εκ των υστέρων η ανέγερση του εμπορικού σε μια περιοχή αμιγούς κατοικίας, η ΣΜΠΕ έθετε τα εξής επιχειρήματα: 1. Το παραδοσιακό εμπορικό κέντρο του Αμαρουσίου δεν έδινε, ελλείψει χώρου, δυνατότητα ανάπτυξης του λιανικού εμπορίου και επομένως το The Mall κάλυψε ένα «αστικό κενό». 2. Η λειτουργία του εμπορικού κέντρου μετέτρεψε τον Ολυμπιακό Πόλο του ΟΑΚΑ από έναν μονοδιάστατο πόλο αθλητισμού σε έναν πολυλειτουργικό μητροπολιτικό πυρήνα. 3. Ο επαναπροσδιορισμός των χρήσεων γης και ο καθορισμός οργανωμένων ζωνών ανάπτυξης του τριτογενούς τομέα «απελευθερώνει τις υφιστάμενες περιοχές κατοικίας».

Το ΕΧΣ εγκρίθηκε τελικά από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ). Με δεδομένο ότι το σχέδιο θα έπρεπε να συνοδεύεται από ρυμοτομικό σχέδιο εφαρμογής, σύμφωνα με τον νόμο το ΕΧΣ και το ρυμοτομικό θα έπρεπε να εγκριθούν με ενιαίο Προεδρικό Διάταγμα. Το υπουργείο Περιβάλλοντος ζήτησε τα απαραίτητα στοιχεία από τη Lamda, αλλά αυτά δεν κατατέθηκαν ποτέ. Πρόσφατα απέστειλε υπενθύμιση, χωρίς προς το παρόν να έχει λάβει απάντηση.

Το πρόβλημα

Ποιο είναι το πρόβλημα; Το ειδικό χωρικό σχέδιο δεν καλύπτει μόνο το οικοδομικό τετράγωνο του The Mall, αλλά και το οικιστικό συγκρότημα «Ηλιδα», καθώς και αρκετές ιδιοκτησίες τρίτων, που μετατρέπονταν σε κοινόχρηστο χώρο πρασίνου. Οι εκτάσεις αυτές δεν είναι τυχαίες: είναι απαραίτητες προκειμένου το σχέδιο να «σταθεί» νομικά, αφού υποκαθιστούν την έκταση που δεν δινόταν από το οικόπεδο του The Mall και αιτιολογούν τον πολύ υψηλό συντελεστή του.

Το μεγαλύτερο τμήμα των εκτάσεων αυτών, περίπου 30 στρεμμάτων, ανήκε στην Εθνική Τράπεζα και είχε ενταχθεί στο σχέδιο πόλης με το γενικό πολεοδομικό σχέδιο Αμαρουσίου (με συντελεστή δόμησης 0,8), «χάνοντας» ως εισφορά σε γη (για τη δημιουργία κοινόχρηστου χώρου) τα 14 στρέμματα. Την περίοδο έγκρισης ολόκληρου του σχεδίου για την περιοχή του ΟΑΚΑ, η δημοτική εταιρεία (Αθμονον Α.Ε.) που χρησιμοποιήθηκε ως όχημα για την απόκτηση χώρων, έκανε συμφωνία αγοράς των 16 στρεμμάτων της Εθνικής προς 16 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με πηγές της Εθνικής Τράπεζας, η δημοτική επιχείρηση κατέβαλε προκαταβολή 1 εκατ. ευρώ και μετά μεταβίβασε το οικόπεδο. Ομως, μην καταβάλλοντας τα υπόλοιπα 15 εκατ. ευρώ, ο χώρος αυτοδίκαια επανήλθε στην κυριότητα της Εθνικής Τράπεζας. Το ζήτημα λοιπόν σήμερα είναι ποιος θα πληρώσει την αγορά της έκτασης (που εν τω μεταξύ η Εθνική υποστηρίζει ότι έχει αποκτήσει πολλαπλάσια αξία σε σχέση με 15 χρόνια νωρίτερα) από την Εθνική Τράπεζα. Το υπουργείο Περιβάλλοντος δεν μπορεί να εγκρίνει το ειδικό χωρικό σχέδιο της Lamda γιατί η Lamda δεν είναι ιδιοκτήτης του οικοπέδου (και των λοιπών ιδιοκτησιών), ώστε να το διαθέσει ως κοινόχρηστο χώρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Lamda υποστηρίζει ότι το κόστος αγοράς των ιδιοκτησιών πρέπει να το καταβάλει ο Δήμος Αμαρουσίου, στον οποίο θα περιέλθει η έκταση (μετά την αγορά της) ως κοινόχρηστη.

Ο Δήμος Αμαρουσίου δεν «δείχνει» ευθέως τη Lamda, αλλά υποστηρίζει ότι το κόστος της έκτασης είναι υπερβολικά υψηλό και ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να την αγοράσει (να σημειωθεί ότι η Αθμονον Α.Ε. είναι πλέον υπό εκκαθάριση). Η Εθνική ζητεί να ολοκληρωθεί η αγορά του χώρου ή να επιστρέψει στο προηγούμενο καθεστώς της, ως οικοδομήσιμη. Το ΥΠΕΝ ζητεί να ξεκαθαρίσει η αγορά του χώρου, σημειώνοντας ότι επισπεύδων φορέας του ΕΧΣ είναι η Lamda και ότι η απόκτηση της έκτασης εξυπηρετεί την εταιρεία, αφού στηρίζει το σχέδιο. Η «Κ» ζήτησε τη θέση της Lamda για το θέμα, η εταιρεία όμως δεν ανταποκρίθηκε

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΛΙΟΣ

kathimerini.gr